Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի վերահսկողության ներքո գործող Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (ՄԻԵԴ) 2025 թվականի զեկույցում նշվում է, որ Ադրբեջանը դադարեցրել է համագործակցությունը դատարանի որոշումների կատարման գործընթացում։
Ըստ զեկույցի՝ 2025 թվականին Ադրբեջանը Կոմիտեին ներկայացրել է ընդամենը երկու փաստաթուղթ, որոնցից վերջինը թվագրված է մարտի 18-ով։ Այդ օրվանից ի վեր ադրբեջանական կողմը այլևս չի ներկայացրել տեղեկատվություն՝ վերաբերող դատարանի որոշումների կատարմանը, ինչը զգալի բեռ է դրվում վերահսկողության համակարգի վրա։
Զեկույցում նշվում է, որ անդամ պետությունների դեմ կատարման սպասող բոլոր գործերի 10%-ը կամ 397 գործը վերաբերում են Ադրբեջանին։ Դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ կատարման տեղեկատվությանը սպասող գործերի թիվը կազմել է 169, որոնցից 112-ը սպասում էին ավելի քան վեց ամիս։ Այս ցուցանիշը զգալիորեն աճել է 2024 թվականի համեմատ, ինչը բացասաբար է անդրադառնում կատարման ընդհանուր վիճակագրության վրա։
Կոմիտեն, հիշեցնելով Ռեյկյավիկի հռչակագրում կատարման հարցերի վերաբերյալ «համագործակցային և ներառական մոտեցման» կոչը, բազմիցս կոչ է արել Ադրբեջանի իշխանություններին վերսկսել բարձր մակարդակի երկխոսությունը քարտուղարության հետ՝ ՄԻԵԴ որոշումների կատարման գործում առաջընթացի հասնելու համար։
Նախարարների կոմիտեն վերահաստատել է Կոնվենցիայի 46(1) հոդվածի համաձայն՝ Ադրբեջանի կամավոր պարտավորությունը՝ լիովին, արդյունավետորեն և անհապաղ կատարել ՄԻԵԴ վերջնական որոշումները։ Կոմիտեն ափսոսանք է հայտնել իշխանությունների շարունակական լռության և քննվող գործերում առաջընթացի բացակայության կապակցությամբ։
2025 թվականին Նախարարների կոմիտեն Եվրոպական դատարանից ստացել է Ադրբեջանի դեմ 75 գործ՝ դրանց կատարումը վերահսկելու համար։ Սա համեմատած 2024 թվականի 62-ի և 2023 թվականի 84-ի հետ։
Դատարանի կողմից հայտնաբերված նոր խախտումների շարքում մեկը վերաբերում էր դիմորդի անձնական կյանքի իրավունքի հարգումն ապահովելու դրական պարտավորությունների չկատարմանը՝ նրա անօրինական տեսաձայնագրման և այդ նյութերի հրապարակման պատճառով։ Մեկ այլ դեպք վերաբերում էր դիմորդների խոսքի ազատության անօրինական միջամտությանը՝ Ազգային հեռուստատեսության և ռադիոյի խորհրդի կողմից նրանց հեռարձակման լիցենզիա տրամադրելու կամայական մերժման հետևանքով։
Կատարման սպասող գործերի թիվը 2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ կազմել է 397, ինչը 2024 թվականի 329-ի և 2023 թվականի 337-ի համեմատ զգալի աճ է։ Դրանցից 24-ը արագացված ընթացակարգով դասակարգված հիմնական գործեր էին, իսկ 29-ը՝ ստանդարտ ընթացակարգով։ 20-ը արագացված ընթացակարգով մշակված հիմնական գործեր քննության փուլում էին հինգ կամ ավելի տարի։
Իշխանությունները ներկայացրել են մեկ գործողությունների ծրագիր և մեկ գործողությունների զեկույց։ Կոմիտեն փակել է յոթ գործ, որոնցից երեքը՝ հետագա անհատական միջոցառումների անհրաժեշտության կամ հնարավորության բացակայության պատճառով, իսկ չորսը՝ ժամկետների համապատասխան խաղաղության համաձայնագրերի կատարման պատճառով։
